VMware: انتخابی هوشمند برای ساختن آینده دیجیتال کسب‌وکار شما

از زمان خرید VMware توسط Broadcom، نام و نسخهٔ چند محصول تغییر کرده است. بسیاری از راهنماهای فارسی هنوز نام‌های قدیمی را به کار می‌برند؛ جدول زیر وضعیت را در زمان بررسی منابع نشان می‌دهد:

اگر زیرساخت شما روی vSphere 7 است، برنامهٔ ارتقا باید اولویت داشته باشد. ESXi، vCenter و vSAN همچنان با همین نام‌ها شناخته می‌شوند. برای VDI، صفحهٔ Citrix را هم ببینید.

Broadcom با VMware Cloud Foundation 9 مدل پشتیبانی و چرخهٔ انتشار تازه‌ای معرفی کرده است؛ جزئیات آن در وبلاگ رسمی همین شرکت آمده و باید هنگام برنامه‌ریزی ارتقا خوانده شود. هر انتخاب نسخه، سه چیز را هم‌زمان تعیین می‌کند: تاریخ پایان پشتیبانی، سازگاری سخت‌افزار و بسته‌ای که لایسنس آن را شامل می‌شود.

Broadcom فروش لایسنس دائمی و قرارداد پشتیبانی و نگهداری (SnS) را برای خریدهای تازه متوقف کرده است؛ این تغییر از ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۴ اعلام شد. اکنون محصولات به‌صورت اشتراکی و معمولاً بر پایهٔ تعداد هسته (Core) عرضه می‌شوند و برای هر پردازنده حداقل تعداد هسته‌ای محاسبه می‌شود.

• بسته‌ها: محصولات در قالب بسته‌هایی مانند VMware Cloud Foundation (VCF) و VMware vSphere Foundation (VVF) عرضه می‌شوند و Broadcom گاه گزینه‌های محدودتر را تغییر می‌دهد؛ فهرست جاری را هنگام خرید تأیید کنید.
• هسته به‌جای پردازنده: هزینه از تعداد هسته‌های میزبان‌ها محاسبه می‌شود؛ حداقل هستهٔ هر پردازنده را در شرایط جاری Broadcom کنترل کنید.
• لایسنس قبلی: لایسنس دائمی که پیش‌تر خریداری شده، همچنان وجود دارد، اما قرارداد پشتیبانی و نگهداری (SnS) آن برای تمدید یا خرید تازه دیگر عرضه نمی‌شود.

پیش از استعلام این اطلاعات را آماده کنید:

• تعداد میزبان‌ها، پردازنده‌ها و هسته‌های هر پردازنده
• نسخهٔ فعلی vSphere و محصولات جانبی مانند vSAN یا NSX
• نیاز به ابزارهای مدیریت و اتوماسیون
• تاریخ پایان لایسنس یا پشتیبانی فعلی

یک روش عملی برای کنترل هزینه این است که پیش از خرید، تعداد هسته‌ها را با یکپارچه‌سازی میزبان‌ها و حذف ماشین‌های بی‌مصرف کاهش دهید، چون هزینهٔ اشتراک مستقیماً از همین عدد محاسبه می‌شود. بسته‌ای را انتخاب کنید که ویژگی‌های موردنیاز شما را بدون هزینهٔ ماژول‌های بلااستفاده پوشش دهد.

پروژهٔ مجازی‌سازی سرور این مراحل را دارد؛ ترتیب و مدت هر کدام به اندازهٔ شبکه بستگی دارد:

1. سیاههٔ سرورها: تعداد ماشین‌ها، پردازنده، حافظه، دیسک و وابستگی بین سرویس‌ها
2. برآورد ظرفیت و انتخاب سخت‌افزار از فهرست سازگاری Broadcom
3. طراحی خوشه: میزبان‌های ESXi، vCenter، شبکه و ذخیره‌سازی مشترک یا vSAN
4. مهاجرت مرحله‌ای: ابتدا سرورهای کم‌اهمیت، سپس سرویس‌های حیاتی
5. آزمون و زمان‌بندی قطع: برای سرورهای فیزیکی، انتقال به ماشین مجازی معمولاً یک پنجرهٔ کوتاه قطع می‌خواهد
6. تنظیم پشتیبان‌گیری از ماشین‌های مجازی

کهن سیستم فردا مشاورهٔ انتخاب، پیاده‌سازی و پشتیبانی راهکارهای VMware را ارائه می‌دهد. برای پشتیبان‌گیری، Veeam Backup را ببینید.

پیش از هر مهاجرت، پشتیبان کامل از ماشین‌های حیاتی تهیه و بازیابی آن‌ها را آزمایش کنید. برای سرویس‌های حساس، پنجرهٔ زمانی تغییر را با مدیران سرویس هماهنگ کنید و برنامهٔ بازگشت به وضعیت قبلی را مکتوب نگه دارید.

هزینهٔ کل مجازی‌سازی فقط لایسنس نیست. اجزای اصلی آن این‌هاست:

• لایسنس نرم‌افزار: اشتراک بر پایهٔ هسته و مدت قرارداد
• سخت‌افزار: دست‌کم دو تا سه میزبان برای دسترس‌پذیری بالا، ذخیره‌سازی مشترک یا دیسک محلی برای vSAN
• شبکه: سوییچ‌ها و اتصال‌های پرسرعت برای ترافیک ذخیره‌سازی و مهاجرت
• اجرا و مهاجرت: زمان طراحی، انتقال و آزمون
• پشتیبان‌گیری و آموزش: بخشی که باید از ابتدا در برآورد بیاید

اگر لایسنس تجاری را نمی‌خواهید، گزینه‌های متن‌باز مبتنی بر KVM یا Proxmox هزینهٔ لایسنس کمتری دارند اما به دانش داخلی یا پشتیبان شخص ثالث نیاز دارند. بنابراین مقایسه باید بر پایهٔ هزینهٔ کل و مهارت تیم باشد، نه فقط قیمت لایسنس.

• تمرکز بر یک تأمین‌کننده: وابستگی به شرایط لایسنس یک شرکت ریسک تجاری است؛ جایگزین‌ها و هزینهٔ خروج را از ابتدا بسنجید.
• مهارت تیم: نگهداری vSphere و vSAN به دانش مشخصی نیاز دارد؛ آموزش یا پشتیبانی بیرونی را در برآورد بیاورید.
• سازگاری سخت‌افزار: سرورها و کارت‌های شبکه و ذخیره‌سازی باید در فهرست سازگاری نسخهٔ موردنظر باشند.

VMware vSphere مجموعهٔ مجازی‌سازی سرور است که چند ماشین مجازی را روی یک سرور فیزیکی اجرا می‌کند. هستهٔ آن ESXi است، یک هایپروایزر نوع یک که مستقیماً روی سخت‌افزار نصب می‌شود؛ vCenter سرور مدیریت مرکزی چند میزبان ESXi است. از vSphere 9 به بعد این اجزا فقط داخل بسته‌های VMware Cloud Foundation (VCF) و VMware vSphere Foundation (VVF) عرضه می‌شوند.

کاربردهای رایج: یکپارچه‌سازی سرور‌های فیزیکی، محیط آزمون و توسعه، بازیابی پس از بحران و زیرساخت دسکتاپ مجازی.

برای ماشین مجازی، پشتیبان‌گیری مستقل لازم است؛ Snapshot جای بکاپ را نمی‌گیرد. به صفحهٔ Veeam Backup و خدمات بکاپ‌گیری نگاه کنید.

لایسنس VMware پس از Broadcom بر پایهٔ هسته (Core) است و برای هر پردازنده حداقل ۱۶ هسته حساب می‌شود (حداقل ۷۲ هسته که قرار بود اعمال شود، طبق گزارش heise لغو شد؛ در منابع دیگر اختلاف هست، پس عدد را در پیشنهاد کتبی بخوانید). چند مثال:

هسته‌های همهٔ میزبان‌های خوشه جمع می‌شوند؛ تعداد هسته و مدت قرارداد را در پیشنهاد کتبی ببینید.

مستندات رسمی نصب vSphere ترتیب زیر را توصیه می‌کنند:

1. یادداشت انتشار نسخهٔ هدف را بخوانید و سخت‌افزار را با فهرست سازگاری تطبیق دهید.
2. در BIOS سرور، پشتیبانی مجازی‌سازی (Intel VT-x یا AMD-V) را فعال کنید.
3. ESXi را نصب کنید؛ روش‌های رایج رسانهٔ DVD، فلش USB یا نصب از راه شبکه (PXE) است.
4. شبکهٔ مدیریت و DNS را آماده کنید؛ برای میزبان‌ها و vCenter رکورد A و PTR تعریف کنید.
5. vCenter Server را به‌صورت دستگاه مجازی (VCSA) روی یک میزبان ESXi مستقر کنید؛ نصب vCenter روی ویندوز دیگر پشتیبانی نمی‌شود.
6. میزبان‌ها را به vCenter اضافه کنید، خوشه، شبکه و ذخیره‌سازی را بسازید و لایسنس را اختصاص دهید.
7. پشتیبان‌گیری و پایش را پیش از انتقال ماشین‌های واقعی راه بیندازید.

مرجع: مستندات Broadcom دربارهٔ نصب vSphere (برای نسخهٔ خود، سند همان نسخه را باز کنید).

• مدل سرور، پردازنده، کنترلر دیسک و کارت شبکه را با فهرست سازگاری Broadcom تطبیق دهید؛ سرور‌های قدیمی ممکن است برای نسخهٔ ۹ پشتیبانی نشوند.
• نسخهٔ firmware و درایور را از فهرست سازگاری بخوانید، نه از آموزش‌های قدیمی.
• ابزار پشتیبان‌گیری را با نسخهٔ هدف vSphere بسنجید؛ طبق KB2443 شرکت Veeam، vSphere 9.1 به VBR 13.1 نیاز دارد.
• ظرفیت CPU و حافظه را طوری برنامه‌ریزی کنید که خرابی یک میزبان در خوشه تحمل شود (N+1).
• شبکهٔ ذخیره‌سازی، مدیریت و vMotion را جدا کنید.

• گزارش‌های ESXi را در مسیرهای vmkernel.log، hostd.log و vobd.log ببینید؛ گزارش vCenter در vpxd.log است.
• فضای Datastore را بررسی کنید؛ پر شدن آن یا Snapshot‌های قدیمی علت رایج کندی و توقف ماشین مجازی است.
• ارتباط شبکهٔ مدیریت و DNS میان vCenter و میزبان را بررسی کنید.
• پیش از ارتقا، یادداشت انتشار و سازگاری ابزارهای جانبی (بکاپ، مانیتورینگ) را بخوانید.

برای مقایسه با Hyper-V، Proxmox یا Nutanix به جای ادعای برتری، این معیارها را برای هر گزینه جداگانه بنویسید:

• مدل لایسنس و هزینهٔ سه تا پنج سالهٔ کل، نه فقط سال اول
• ابزار مدیریت و مهارت تیم
• سازگاری با ابزار پشتیبان‌گیری و مانیتورینگ
• فهرست سخت‌افزار و ذخیره‌سازی پشتیبانی‌شده
• ابزار مهاجرت و زمان توقف مجاز
• پشتیبانی رسمی و دسترسی به آن برای سازمان شما

• Veeam Backup برای پشتیبان‌گیری ماشین مجازی
• میز مجازی (VDI) برای دسکتاپ مجازی روی زیرساخت
• طراحی شبکه برای شبکهٔ ذخیره‌سازی و مدیریت
• مقالهٔ VMware در مجله
• مرکز عامل‌های هوش مصنوعی

وبلاگ رسمی Broadcom می‌گوید مدل قدیمی ۵+۲ از VCF 9.0 به ۶+۱ تغییر کرده است: شش سال پشتیبانی برای نسخهٔ اصلی و در صورت خرید، یک سال Extended Support. چرخهٔ انتشار هم از «نسخهٔ اصلی هر دو سال» به «نسخهٔ اصلی هر سه سال و نسخهٔ فرعی تقریباً هر نه ماه» رسیده است.

• هر نسخهٔ اصلی چهار نسخهٔ فرعی دارد، مانند 9.0 تا 9.3.
• نسخه‌های فرعی ابتدایی ۲۷ ماه و آخرین نسخهٔ فرعی ۴۵ ماه پشتیبانی می‌گیرند.
• پایان سرویس برآوردی خط 9.x برابر ۱۷ ژوئن ۲۰۳۱ اعلام شده است.

نتیجه: ارتقا باید بر پایهٔ نسخهٔ فرعی و تاریخ پایان همان نسخه برنامه‌ریزی شود، نه فقط عدد اصلی.

این جدول از مقالهٔ Broadcom دربارهٔ تطبیق نسخه‌های VCF است (برای 9.1.0 یک مقالهٔ دیگر ۲۵ مه را آورده؛ تاریخ Broadcom مبنا است). vSphere 9 فقط داخل VCF 9 یا VMware vSphere Foundation 9 عرضه می‌شود و نسخهٔ مستقل vSphere 9 یا ESXi رایگان 9 وجود ندارد. پایان پشتیبانی عمومی vSphere 8، ESXi 8، vCenter 8 و vSAN 8 برابر ۱۱ اکتبر ۲۰۲۷ اعلام شده است. برای بکاپ، طبق KB2443 شرکت Veeam، vSphere 9.1 به VBR 13.1 نیاز دارد.

Broadcom محصولات را در بسته‌های اشتراکی عرضه می‌کند؛ VCF 9 فقط اشتراکی است و لایسنس دائمی قبلی به آن ارتقا نمی‌یابد. گزارش‌ها می‌گویند حداقل ۷۲ هسته که قرار بود از ۱۰ آوریل ۲۰۲۵ اعمال شود پس گرفته و حداقل ۱۶ هسته برای هر پردازنده نگه داشته شد؛ یک وبلاگ ارائه‌دهنده در مارس ۲۰۲۶ هنوز ۷۲ را می‌نویسد و Broadcom آن را قطعی نکرده است، پس عدد را هنگام خرید کتبی بگیرید. فهرست دقیق قابلیت‌های VCF و VVF را از ماتریس رسمی Broadcom بخوانید؛ صفحهٔ رسمی بسته‌ها در بررسی ما محتوای متنی نداد.

پس از تغییر مدل لایسنس، بسیاری از سازمان‌ها هزینهٔ کل را با گزینه‌های دیگر مقایسه می‌کنند. صفحهٔ Veeam Data Platform هایپروایزرها را در فهرست بارهای کاری پشتیبانی‌شده آورده است؛ فهرست دقیق هایپروایزرهای هر نسخه را پیش از مهاجرت تطبیق دهید، چون تغییر پلتفرم بدون برنامهٔ بکاپ پرخطر است.

در همهٔ حالت‌ها، مهاجرت را مرحله‌ای انجام دهید و سازگاری برنامه‌ها، ابزار بکاپ و آموزش تیم را در برآورد هزینه بیاورید.